Stap 1 — pak twee getallen

Je hebt op je labuitslag deze twee waarden nodig:

  • Totaal cholesterol (TC of "cholesterol totaal") in mmol/L
  • HDL-cholesterol (HDL of "goede cholesterol") in mmol/L

Beide staan op je uitslag van een huisarts-bloedafname of een thuistest die naast totaal cholesterol ook HDL meet. LDL en triglyceriden heb je voor de ratio niet nodig.

Stap 2 — deel totaal door HDL

De rekensom:

De formule

Cholesterolratio = Totaal cholesterol ÷ HDL

Beide in dezelfde eenheid (mmol/L). Eén decimaal afronden is genoeg voor interpretatie.

Stap 3 — leg de uitkomst in context

Hieronder drie realistische voorbeelden:

Voorbeeld 1 — gunstige verhouding

Totaal cholesterol 4,8 mmol/L, HDL 1,5 mmol/L. Ratio = 4,8 ÷ 1,5 = 3,2.

Een ratio van 3,2 wijst op een gunstige balans. Belangrijk: dit sluit klinisch verhoogd risico niet uit als bloeddruk, leeftijd of familiair risico tegenwicht geven.

Voorbeeld 2 — gemiddeld

Totaal cholesterol 5,5 mmol/L, HDL 1,2 mmol/L. Ratio = 5,5 ÷ 1,2 = 4,6.

Een gemiddelde ratio in de algemene bevolking. Geen alarmsignaal, maar reden om met je huisarts naar je SCORE2-risico te kijken.

Voorbeeld 3 — verhoogd

Totaal cholesterol 6,3 mmol/L, HDL 0,9 mmol/L. Ratio = 6,3 ÷ 0,9 = 7,0.

Een ratio van 7,0 vraagt om verder kijken: is LDL verhoogd, is HDL laag, en wat is je SCORE2-risico in combinatie met bloeddruk en leeftijd?

Wat doe je met de uitkomst?

De ratio is een snel hulpmiddel, geen behandelbeslissing. Drie redelijke vervolgstappen op basis van je waarde:

  • Ratio onder 4: deel met je huisarts; geen reden voor extra testen tenzij familiair risico of klinische klachten.
  • Ratio 4 tot 5: vraag om een SCORE2-inschatting; eventueel LDL of ApoB als context-meting.
  • Ratio boven 5: huisartsbezoek voor uitsplitsing; bekijk LDL, triglyceriden, en bij metabool profiel ook ApoB.

Eenheid omrekenen (als je uitslag in mg/dL staat)

Amerikaanse en Britse labs rapporteren soms in mg/dL. Voor de ratio is omrekenen niet strikt nodig — als beide in mg/dL staan, werkt dezelfde deling. Maar voor vergelijking met Nederlandse streefwaardes:

  • Totaal cholesterol: mg/dL ÷ 38,67 = mmol/L
  • HDL en LDL: mg/dL ÷ 38,67 = mmol/L
  • Triglyceriden: mg/dL ÷ 88,57 = mmol/L

Veelgestelde vragen

In welke eenheid moet ik rekenen?
In Nederland staan cholesterolwaardes meestal in mmol/L. Beide getallen moeten dezelfde eenheid hebben, anders klopt de uitkomst niet. Een Amerikaanse uitslag in mg/dL kan eerst omgerekend worden (deel mg/dL door 38,67 voor totaal cholesterol).
Hoe rond ik de uitkomst af?
Eén decimaal is voldoende voor risico-inschatting. Een ratio van 4,8 is praktisch hetzelfde als 4,82 voor de interpretatie.
Mag ik de ratio nuchter en niet-nuchter vergelijken?
Voor TC en HDL apart maakt het beperkt uit; HDL is redelijk stabiel en TC schommelt licht na maaltijd. Voor de ratio is dat verschil meestal te klein om interpretatief uit te maken. Bij verhoogde triglyceriden vertekent een niet-nuchtere meting wel je LDL via Friedewald — maar de ratio gebruikt geen LDL.
Mijn thuistest geeft alleen totaal cholesterol, geen HDL. Kan ik de ratio dan berekenen?
Nee, je hebt beide getallen nodig. Een eenvoudige thuistest die alleen totaal cholesterol meet is voor risico-inschatting onvoldoende.
Hoe verhoudt mijn ratio zich tot de NHG-streefwaardes?
NHG werkt niet meer met ratio-streefwaardes. Voor je behandelbeslissing kijkt je huisarts naar SCORE2-risico, LDL en je voorgeschiedenis. De ratio is een snel signaal, geen behandeldoel.

Liever direct rekenen?

De Calculator op de homepage doet het voor je — met sliders, eenheidschakelaar en gauge-weergave.

Open de Calculator →